96FFB82B CCE9 4C48 ADA5 0B8EE45E9CBC

دەما کو ئەم ل جیھانێ دنێرین ل گەلەک دەڤەرێن رۆژھەلاتا ناڤین تایبەت دەڤەرێن ئولدار و پاشکەفتی ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ب ئاوایەک ژرێزێ تێ دیتن و زارۆکێن د تەمەنێ ١١-١٢ سالی بگرە ھەیا دچە ١٨-٢٠ سالیێ. ئاستا ھەڤژیانیا د تەمەنێ زارۆکاتی دە زێدە بوویە.سەدەمێ بلندبووینا ڤێ رێژەیێ ژ بۆ چیە دڤێ مرۆڤ ل سەر ڤێ یەکێ کوور ببیت. دڤێ مرۆڤ ل سەر خەتەریێن ھەڤژیانیا د تەمەنێ بچووک دە ژی کوور ببە و ل گۆر ڤێ یەکێ تەدبیرێن خوە بگریتن. د تەمەنێ بچووک دا ھەڤژیانی ب ھەر ئاوایی خراب و خەتەرە. چ دبە بلا ببە پێویستە کو مرۆڤ زارۆکان نە دەنە ھەڤژیاندن. تایبەت دڤێ دایک و باڤ دیسان خوێندنگەھ دادگەھ ژنو قوناغێن دوورا یێن پەروەردەیێ و یاسایێ رێ ل ڤێ یەکێ بگرن..


پەرگالا دەستھەلاتدار تەڤی ھەموو ھەولدان و دەستکەفتیێن ژنان دیسا ژی ژ بۆ بەرژەوەندیێن خوە ھەقارەت ل ژنێ کرنە و ل سەر کەدا ژنێ روونشتینە. تەڤی کو کەدا ژنێ تێ دەستەسەرکرن د ھەمان دەمێ دە ھەڤژیانیا د تەمەنێ ب زارۆکاتی دا ژی رەوا تێتە دیتن و ئەنجامێن زەرەرێن ڤێ یەکێ ژی نە خەما پەرگالا دەستھەلاتدارە. دیسا ژییێ کو د دەستپێکێ دا ل دژی ڤێ بریارا خەلەت دەردکەڤن ژی دیسا ژنە. چنکی ژن ھشمەندیا وان پێش کەتییە. ژن جڤاکێ ب رێڤە دبەت و ژ خزمەتا مالێ بگرە ھەتا نێرینا زارۆک و کارێن ل دەرڤە ھەموویان ژن دکەن. ژن ل دژی ھەموو زەحمەتی و ئیشکەنجەیان تێدکۆشن و ھەول ددەن کو ھەموو زنجیرێن کۆلەتیێ بشکینن. ژ بەر کو مێر ل گۆر ئاقلێ دەولەتێ باڤکزالی تەڤ دگەرە لەوما ئیستسمارا زایەندی ژی پێک تێت. ھەڤژیانیا تەمەنێ د زارۆکاتی دە و ئیستسمارا زایەندی ب ھەڤ رە گرێدایینە. تەڤی ڤان نەحەقیا دەنگ و رەنگێ ژنێ د ناڤ دەستمالا رەش دا تێ فەتساندن. ب ڤی رەنگی ژنا ھەری باش ل گۆر پەرگالا دەولەتا خوەدی زێھنیەتا باڤکزالی ژنا ھەری باشە کو دەنگێ خوە دەرناخە. دیسا بکارئینانا وێ ب رێیێن بازرگانی ئێدی کەچەک ٧-٨ سالی ماسک/مکیاچ بکاردئینیت و ھزر د خەملاندنا خوەیا سەختەدا دگە، پشتی ڤی سەردەمی ژی کو سوشیال مێدیا تەڤ ژبۆ کارێن بازرگانی بکارتێ و تو سانسورەک ژبۆ زاروکان تونە، زاروک تێ زیندانکرن د سایکولوژیکا مەزنان دا، وسا کولەتیێ و بێ باوەربونێ زێدە دکەن و خوەبونێ دشکێنن چنکی ئەڤ پەرگالێن ھە دزانن کو ژن خوەدی ھێزەک مەزنە گەر سەری ھلدەن وێ داوی ل ھزرێن وانێن یەکپەرست بێتن. لەوما ھەر دەم زارۆک و ژن ژ ئالیێ پەرگالێن کاپیتالست و یەکپەرست تێن پەرچقاندن و ئارمانجگرتن. لەوما ھەڤژیانێن د تەمەنێ زارۆکاتی دا زێدە دبن کو ژن تەنێ زارۆکا بینن و زیندانا ناڤا چار دیواران بێن کولەکرن. 
 
زیھنیەتا کو ھەر دەم زارۆک و ژنان دکەن قوربانێن خوە ژنێ ھەر دەم دکەن ئاموورا کرین و فرۆتنێ و تەنێ ژ بۆ بەرژەوەندیێن خوە ب کار تینە. گەلەک جاران ژ بەر زەختێن مالباتێ ژی ھەڤژیانیا زارۆکاتی ئاستا وێ بلند دبیت. ژ بەر کو زارۆک نە د تەمەنێ کو بریارێ بدە دەیە لۆما ب کالێ ٥٠-٦٠ سالی ژی تێن ھەڤژیاندن. کا زارۆکەکێ چاوا ب کالێ ٥٠-٦٠ھەڤژیانیێ بکە؟
وەک د نھا دە پر نوچەیێن وسا پارڤە دبن و سوشیال میدیا بەحس دکەتن.
بەری ھەر تشتی ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ژ بۆیی بیۆلۆژیا مرۆڤان خەتەرە، ب تایبەتی ژی ژ بۆ زارۆکا کەچک ھین ب خەتەرترە. بەدەن ھەتا کو کامل نەبە، نابە کو زارۆک تێکلیا جنسی دا بژین. ژ خوە ژنەک جوان وەلاتێ کو لێ دژی چەندی گەرم بە ژی، ھەری زوو د ١٣ دە سالیا خوە دە (کەتنا دەورە، عادە) دبینن. ژن ھەتا رەگیل نەبیت بەدەنا وێ ژی کامل نابە. داییکتی وسان ھەست ئان ژی مژارەک ژ رێزێ نینە بێگوومان. بەرییا ھەر تشتی ژ بۆ ھەڤژیانیێ ئاقلەک باش و ئاڤا و ڤینا کەسان گرنگە. د ھەڤژیانیێ دا گەر ڤینا کەسێن کو ھەڤژیانیێ پێک دئینن ل بەر چاڤ نەیێن گرتن وێ داویا وێ ھەڤژیانیێ تێکچوون بیت.
ئەم پر دوور ل چارەسەریا نەگەرن، ھەر کەس دکارە ببە ھێزا چارەسەریا پرسگرێکێن وەلات ئان ژی جڤاکا خوە. بەری ھەر تشتی ھشمەندیا کو مێرێ سەردەست ب جڤاکێ و ژنان دایە باوەر کرن کو دەما ژنەک ل سەر تەمەنێ ٣٠- ٣٥سالیێ کەت و ھەڤژیانی پێک نە ئینا بە وێ د مالدا بمینیت، پێویستە کو مرۆڤ ڤێ ھشمەندیا خەلەت و گەنی د جڤاکێ دە بدەت گوھارتن. تایبەت ژن ژی ب ئەڤا من گوتی بەروڤاژی دڤێ خوە ئاڤا بکەن و شیاری و زانابون ڤێ پرسێ چارە بکەن و ھینا بچوک خوە ژ ڤان پەرگالان رزگار بکەن یان خوە نێز نەکەن. ژ بۆ ئەڤ پرسگرێک د جڤاکان دا وەرە چارەسەر کرن بەری ھەر کەسی و ھەر تشتی گرنگە کو ژن ژ ھێزا خوەیا جەوھەری ب باوەر بن. ھشمەندییا مێر وسان کریە کو ژن ژ ھەبوون و بەدەنا خوە شەرم بکە، ب جڤاکێ دانە باوەرکرن کو گەر ژن د بن چاڤدێری یان پاراستنا مێران دا نەبیت ئەو نکاریت بژیت.یێ کو ناھێلە ژن ب ھێزا خوە بژی گەلۆ کییە؟
دەما کو تو ژ کەسەکی را ٤٠ جاران بێژی تو دینی، بێگوومان وێ ئەو ژی دێ باوەر کەت کو دینە. د جڤاکا مە دا ئەڤ ٥ ھەزار سالە کو ژ ژنان را گۆتنە تو نکاری، نەزانی، بێ ھێزی و مەجبووری کو د بن پاراستنا مێرەکی دا بی. ما گەلۆ دەما کو تە زایەندەک(جێندەر) ب ڤان خالان دا باوەرکرن ما ئاسانە کو بکاربە ب ھەبوون و زایەندا خوە باوەر بیت. ژ بەر کو د جڤاکان دا د ھەموو دەمان دا ژ ژنان را گۆتنە تو نکاری و نزانی ژنان ژی وسان باوەر کریە کو نکارە و نزانە ژ بەر وێ مێران گەلەک جاران وەکە خوەستیە دەستھلاداریا خوە ل سەر جڤاکێ دانە مەشاندن. گەر د جڤاکی دا زایەندا ژن وەکە مرۆڤ ب ھات بوویا ھەژمارکرن وێ توو جاران ژن نەھات بوونا فرۆتن. ناڤێ فرۆتنا ژنێ خەملاندنە دا کو ژن بخوە ژی ژێ ئاجز نەبن، کرنە قەلەن، نەخت ئان ژی ل ھنەک دەڤەران کرنە پەرێ ھەقێ شیرێ داییکێ ما گەلۆ داییک شیر نادە کورێ خوە ژی؟ لێ تەنێ د جڤاکان دە ژن تێن فرۆتن. ژ خوە ھشمەدیا کو مرۆڤان بفرۆشن ب ھەر ئاوایی خەلەتە و نە ل گۆری ئەخلاقیە. ھەڤژیانی نە تشتەک شاشە، لێبەلێ ھەڤژیانیا د تەمەنێ بچووک دە، کرین و فرۆتنا مرۆڤان شاشە. ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک ھەم د واتەیا بیۆلۆژیک و سایکولوژیک ھەم ژی ژ بۆ ئاڤاکرنا مالباتەک ب تەندورست خەتەرە. ل گۆری وە زارۆکەک وێ بکاربە زارۆکان پەروەردە بکە؟ دەما کو تو کەسەکی د تەمەنەک بچووک دە بزەوجینی پشتی کو بوو کەسەک جوان واتە بوو ١٨-١٩ سالی دێ لێگەرینێن وان جوودا بن. ژ بەر ھەڤژیانیا تەمەنێ بچووک پرسگرێکێن ھەڤ دوو بەردانێ ژی د ناڤا جڤاکا مە دە زێدە نە. دەما کو داییک و باڤ ھەڤدوو جوودا دبن بێگوومان ژیانا زارۆکان ژی سەر و بنێ ھەڤ دبە و دەروونیا زارۆکان ژی پێ رە خراب دبە.دیسان خیانەتێن ھەڤژیانی بەر ب زێدەھیێ دچن کو یەک ژ وان سەدەمان ئەڤ تەمەنێ بچوکە و تێنەگەھشتن ژ بەرپرساتی و ھەڤژیانیێ..

ھێلان چیا

الصفحة 1 من 26

مقالات

Default Image

المستقبل للدول غير المتقاعسة مناخياً

المصادقة على اتفاقية باريس حول تغيّر المناخ تؤشّر إلى عصر جديد، تحكمه قواعد مختلفة عما كان سائداً من قبل. قبل مؤتمر باريس العام الماضي، كان البعض يراهن على أن الاتفاق لن يحصل، والنتيجة كانت توقيع مئتي دولة، بما فيها الملوثان الأكبران الولايات المتحدة والصين.…

دستور اقليم كردستان باللغة الكردية

الإعلان العالمي لحقوق الإنسان

دستور اقليم كردستان باللغة العربية

Go to top